GOOGLE ALGORİTMALARI

Google algoritmalarının tarihçesi ve evrimi

Google algoritmaları arama sonuçlarını sıralamak için birlikte çalışan çok sayıda sistemden oluşur. İlk sistem PageRank bağlantıları sayıyordu. Panda içerik kalitesini, Penguin link spamini hedefledi. Hummingbird, RankBrain ve BERT ise sorgunun anlamını çözmeye odaklandı. 2026'da bu sistemlerin çoğu çekirdek algoritmanın parçasıdır ve büyük değişiklikler core update'lerle gelir.

Google algoritmalarının tarihçesi ve evrimi yazısının kapak görseli
Kapak görseli: Google Algoritmaları kategorisindeki yazının başlığı ve rankZup logosu.

Google algoritması tek bir formül mü?

Hayır. Google algoritması tek bir formül değil, her aramada birlikte çalışan sıralama sistemlerinin genel adıdır. Google hangi sistemlerin hala kullanıldığını, hangilerinin emekliye ayrıldığını sıralama sistemleri rehberinde listeler. Süreç üç aşamada ilerler. Googlebot sayfaları tarar, Google içeriği dizine ekler ve bir sorgu geldiğinde dizindeki sayfalar yüzlerce sinyale göre sıralanır. İlk iki aşamayı tarama ile dizine ekleme kavramlarını anlattığımız yazıda ele aldık.

Hangi Google algoritması ne zaman geldi, bugün ne durumda?

Her Google algoritmasının hangi sorunu çözmek için geldiğini ve 2026'daki durumunu aşağıdaki tablo özetler. Yıllar ilk yayın tarihidir.

YılSistemNeyi hedefledi2026 durumu
1998PageRankBağlantıları oy gibi saymakLink analizi sistemlerinin parçası
2011Pandaİnce, kopya, düşük kaliteli içerik2015'te çekirdek sistemlere katıldı
2012PenguinManipülatif linkler2016'dan beri gerçek zamanlı, çekirdekte
2013HummingbirdSorgunun bütün anlamıÇekirdek algoritmanın yeniden yazımıydı
2014PigeonYerel arama sonuçlarıResmi ad değil, yerel sıralama sürüyor
2015MobilegeddonMobil uyumsuz sayfalarGoogle artık sitelerin mobil sürümünü dizine ekliyor
2015RankBrainYeni ve belirsiz sorgularKullanımda
2018"Medic"Geniş kapsamlı core updateCore update'ler yılda birkaç kez geliyor
2019BERTCümle içindeki bağlamKullanımda
2022Helpful contentArama motoru için yazılmış içerikMart 2024'te çekirdek sistemlere katıldı
2024AI OverviewsSonuç sayfasında yapay zeka özetiSıralama sistemi değil, arama özelliği

PageRank bağlantıları neden oy gibi saydı?

PageRank bağlantıları oy gibi saydı, çünkü bir sayfaya verilen link o sayfanın başka siteler tarafından önerildiğini gösteriyordu. Sistem oyu veren sayfanın kendi değerini de hesaba katar. Larry Page ile Sergey Brin bu yöntemi 1990'ların sonunda Stanford'da geliştirdi. Güçlü bir sayfadan gelen tek link, zayıf sayfalardan gelen onlarca linkten daha değerli olabiliyordu.

Yöntem kısa sürede istismar edildi. Link çiftlikleri, satın alınan linkler ve yorum spamı PageRank'i şişirmek için kullanıldı. Google araç çubuğunda gösterilen herkese açık PageRank puanını 2016'da kaldırdı. Bağlantı analizi yine de sıralamanın bir parçası olarak kalıyor. Bağlantının bugünkü rolünü backlink'in SEO'daki yeri üzerine yazdığımız yazıda açtık.

Panda düşük kaliteli içeriği nasıl ayıkladı?

Panda Şubat 2011'de düşük kaliteli içeriği ayıklamak için devreye girdi ve ince, kopya ya da reklamla boğulmuş içerik barındıran siteleri sıralamada geri itti. İlk dalgada en çok içerik çiftlikleri etkilendi. Panda tek tek sayfalar yerine site geneline bir kalite değerlendirmesi uyguladığı için zayıf sayfalar iyi sayfaları da aşağı çekebiliyordu.

Google 2015'te Panda'yı çekirdek sıralama sistemlerine kattı. Artık ayrı bir Panda güncellemesi duyurulmuyor. İçerik kalitesi değerlendirmesi core update'lerin içinde sürüyor. Ayrıntıları Panda algoritmasının nasıl çalıştığını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

Penguin link spamine karşılık olarak Nisan 2012'de satın alınmış, ağlardan üretilmiş ya da aşırı anahtar kelimeli anchor taşıyan linklerle sıralama kazanan siteleri hedef aldı. İlk sürümler dönemsel çalışıyordu. Etkilenen bir site temizlik yapsa bile bir sonraki Penguin yenilemesini aylarca bekleyebiliyordu.

Eylül 2016'daki Penguin 4.0 ile sistem gerçek zamanlı hale geldi ve çekirdek algoritmaya katıldı. Penguin o tarihten beri spam linkleri değersizleştiriyor, yani bütün siteyi aşağı çekmek yerine o linklerin etkisini yok sayıyor. Penguin algoritması yazısında bu değişikliğin link temizliğine etkisini anlattık.

Hummingbird aramayı kelimeden anlama nasıl taşıdı?

Hummingbird aramayı kelimeden anlama taşımak için 2013'te Google'ın çekirdek algoritmasını baştan yazan güncellemedir. Ağustos 2013'te devreye girdi, Eylül'de duyuruldu. Amaç sorgudaki kelimeleri tek tek eşleştirmek yerine sorgunun bütününü anlamaktı. Konuşur gibi yazılan uzun sorgular bu dönemde daha iyi karşılanmaya başladı.

Hummingbird tek başına bir ceza ya da ödül sistemi değildi. Sonraki anlam sistemlerinin zeminini hazırladı. Hummingbird algoritması yazısında içerik yazımına yansımasını ele aldık.

Pigeon ile Mobilegeddon yerel ve mobil aramayı nasıl değiştirdi?

Pigeon Temmuz 2014'te ABD'deki yerel arama sonuçlarını klasik web sıralama sinyallerine daha sıkı bağladı. Adı Google'dan değil SEO basınından geldi. Aynı yılın sonunda İngiltere, Kanada ile Avustralya'ya genişledi. Yerel sıralamanın bugünkü mantığını Pigeon algoritması yazısında anlattık.

Mobilegeddon 21 Nisan 2015'te mobil aramalarda mobil uyumlu sayfalara avantaj sağladı. Etki sayfa bazındaydı ve yalnız mobil sonuçları kapsıyordu. Sonraki yıllarda Google mobil öncelikli dizine eklemeye geçti. Google artık sitelerin mobil sürümünü tarayıp dizine ekliyor. Google 2021'deki sayfa deneyimi güncellemesiyle Core Web Vitals ölçümlerini de sıralama sinyallerine ekledi. Mobilegeddon güncellemesinin bugünkü karşılığını ayrı yazıda ele aldık.

RankBrain ile BERT sorguları nasıl anlamaya başladı?

RankBrain Google'ın sorguları anlamak için sıralamada kullandığını açıkladığı ilk makine öğrenmesi sistemidir. Google bu sistemi 2015'te duyurdu. Görevi kelimelerin kavramlarla ilişkisini kurmaktır. En çok daha önce hiç yazılmamış sorgularda işe yarar. Google'ın açıkladığına göre her gün gelen sorguların yaklaşık yüzde 15'i daha önce hiç aranmamış sorgulardır.

BERT Ekim 2019'da İngilizce aramalarda devreye girdi, Aralık 2019'da 70'ten fazla dile yayıldı. Bir kelimeyi sağındaki ve solundaki kelimelerle birlikte okur. "İstanbul'dan Ankara'ya" ile "Ankara'dan İstanbul'a" arasındaki yön farkı gibi küçük eklerin taşıdığı anlam, BERT'in çözmeye çalıştığı sorundur. İki sistem de hala kullanılıyor. Ayrıntılar RankBrain'in çalışma mantığı ile BERT algoritması yazılarında.

Medic güncellemesi yalnız sağlık sitelerini mi etkiledi?

Hayır. Medic güncellemesi yalnız sağlık sitelerini etkilemedi. Ağustos 2018'deki güncelleme geniş kapsamlı bir core update'ti. "Medic" adını sağlık sitelerinde sert dalgalanma gözlemleyen SEO topluluğu verdi. Google güncellemenin belirli bir sektörü hedeflemediğini açıkladı.

Sağlık ve finans gibi hayatı etkileyen konularda güven sinyalleri yine de daha ağır basar. Google'ın kalite değerlendirici yönergelerindeki E-A-T kavramına Aralık 2022'de deneyim eklendi ve kavram E-E-A-T ilkelerine dönüştü.

Core update'ler ve helpful content sistemi bugün nasıl işliyor?

Core update Google'ın çekirdek sıralama sistemlerinde yaptığı geniş kapsamlı değişikliktir ve yılda birkaç kez yayınlanır. Google bunları Search Status Dashboard'da duyurur. Yayılma birkaç hafta sürebilir. Güncelleme belirli bir siteyi hedeflemez, içeriğin nasıl değerlendirildiğini yeniden ayarlar.

Ağustos 2022'de gelen helpful content sistemi okura değer katmayan, arama motoru için üretilmiş içeriği hedefliyordu. Google Mart 2024 core update'iyle bu sistemi de çekirdek sıralama sistemlerine kattı. Aynı dönemde ölçekli içerik istismarı, site itibarı istismarı ile süresi dolmuş alan adı istismarı spam politikalarına eklendi. 2026'da bir düşüşü "Panda'ya takıldım" ya da "helpful content cezası aldım" diye açıklamak çoğu zaman yanlış teşhistir. Bakılması gereken sitenin genel kalite sinyalleridir.

AI Overviews arama sonuçlarında neyi değiştirdi?

AI Overviews bir sıralama algoritması değil, sonuç sayfasının üstünde yapay zeka ile üretilen bir özet katmanıdır. Google bu özelliği Search Generative Experience (SGE) adıyla test etti. Mayıs 2024'te AI Overviews adıyla ABD'de yayına aldı, ardından diğer ülkelere genişletti. Özet dizindeki sayfalardan beslenir ve kaynak linkleri gösterir. Bazı bilgi sorgularında kullanıcı cevabı özette bulduğu için tıklama davranışı değişir. Bu konuyu yapay zekanın SEO üzerindeki etkisi yazısında açtık.

DOJ davası ve 2024 sızıntısı Google algoritmaları hakkında ne ortaya koydu?

ABD Adalet Bakanlığı (DOJ) davası ile 2024 sızıntısı, Google algoritmalarını oluşturan sistemlerin adlarını ve sakladıkları veri alanlarını ortaya koydu. Sinyallerin ağırlığını ise iki kaynak da göstermiyor. Ana durakları aşağıdaki tablo özetler.

TarihGelişmeArama hakkında ne gösterdi
Eylül ile Kasım 2023DOJ davasının duruşmalarıGoogle'ın arama başkan yardımcısı Pandu Nayak, NavBoost'un son 13 ayın sorgu ve tıklama verisini kullandığını anlattı.
Mart ile Mayıs 2024Content Warehouse dokümantasyonunun sızmasıGoogle'ın kod botu belgeleri açık bir depoya yanlışlıkla ekledi. Yaklaşık 2.596 modül ile 14.014 özellik içeren şema HexDocs'ta yayınlandı, Mayıs sonunda kamuoyuna çıktı. Google belgelerin gerçekliğini inkar etmedi, bağlam dışı ya da eski bilgiyle yanlış varsayım yapılmaması uyarısında bulundu.
Ocak ve Şubat 2025Dava delili olarak yayımlanan görüşme notlarıNayak notuna göre Google 100'den fazla ham sinyal kullanıyor. HJ Kim'in görüşme notu sızıntıyı da anıyor ve belgelerin eğri ile eşik ayrıntısına girmediğini yazıyor.
2 Eylül 2025Hakim Amit Mehta'nın çözüm kararıChrome'u elden çıkarma zorunluluğu getirilmedi. Google bazı endeks ile kullanıcı etkileşimi verilerini nitelikli rakiplerle paylaşmakla yükümlü tutuldu. Karar, iki delile dayanarak popülerliğin Chrome ziyaret verisi ile anchor sayısından beslendiğini aktarıyor.
16 Ocak 2026Google'ın temyiz başvurusuGoogle kararı temyize taşıdı. Arama verisi paylaşımı gibi bazı yükümlülüklerin temyiz süresince durdurulmasını istedi.

Tarihçe açısından dikkat çeken ayrıntı, ayrı güncelleme olarak duyurulmayan Panda ile Penguin'in sızan şemada pandaDemotion ile penguinPenalty alanlarıyla hala geçmesidir. Bu alanların canlıda nasıl kullanıldığı bilinmiyor. Bir trafik düşüşünü bu alan adlarına bağlamadan önce aşağıdaki teşhis adımlarını izleyin. Sızan belgelerin ayrıntısını 2024 Google algoritma sızıntısı yazımızda ele aldık.

Bir güncellemenin sitenizi etkilediğini nasıl anlarsınız?

Bir güncellemenin sitenizi etkilediğini anlamanın en güvenilir yolu Search Console'daki trafik değişimini güncellemenin tarihleriyle karşılaştırmaktır. Biz bir düşüşü incelerken şu sırayı izliyoruz:

  1. Search Status Dashboard'dan güncellemenin başlangıç ve bitiş tarihini alın.
  2. Yayılma bittikten sonra en az bir hafta bekleyin. Ardından aynı uzunluktaki önceki dönemle karşılaştırın.
  3. Performans raporunda düşüşün tüm siteye mi, belirli sayfa gruplarına mı yayıldığına bakın.
  4. Sıralaması düşen sorgularda artık hangi sayfaların öne çıktığını inceleyin. Rakip sayfanın soruyu neden daha iyi cevapladığı düşüşün sebebini gösterebilir.
  5. Elle işlem raporunu ayrıca kontrol edin. Elle işlem algoritma etkisi değildir, Search Console'da bildirim olarak görünür.

Bu raporların nerede olduğunu ve nasıl filtreleneceğini Search Console kullanım rehberimizde adım adım gösterdik.

Güncelleme sonrası en sık hangi hatalar yapılıyor?

Güncelleme sonrası en sık yapılan hata yayılma bitmeden aceleci karar almaktır. Denetimlerde en çok karşılaştığımız durumlar şunlar:

  • Sıralamalar günlük oynarken toplu değişiklik yapmak. Hangi adımın işe yaradığını anlamak imkansızlaşır.
  • Düşüşü eski bir algoritma adına bağlamak. Panda ile Penguin artık ayrı güncelleme olarak yayınlanmıyor.
  • Toplu içerik silmek. Zayıf sayfaları birleştirmek ya da iyileştirmek çoğu durumda daha güvenli yoldur.
  • Her düşüşte disavow dosyasına sarılmak. Google spam linklerin çoğunu zaten yok sayar. Disavow daha çok elle işlem riski ya da bilinen link satın alımı varsa anlamlıdır.
  • Yalnız sıralama takibine bakmak. Gösterim, tıklama ile dönüşüm birlikte okunmalıdır.
  • Toparlanmayı hemen beklemek. Google bazı iyileşmelerin bir sonraki core update'e kadar tam görünmeyebileceğini belirtiyor.

Algoritma tarihine bakınca yön pek değişmiyor: Google her adımda okurun sorusunu daha iyi cevaplayan sayfayı bulmaya çalıştı. Bir güncellemeden sonra trafiğinizin neden değiştiğini veriyle çözmek isterseniz SEO danışmanlığı ekibimiz Search Console verilerinizi ve içerik envanterinizi birlikte inceleyebilir.

SSS

Sık sorulan sorular

Google yılda kaç algoritma güncellemesi yapar?

Google arama sisteminde her yıl binlerce küçük değişiklik yapar ve bunların çoğu duyurulmaz. Duyurulanlar yılda birkaç core update ile spam güncellemeleridir. Duyurulan güncellemeler Google Search Status Dashboard'da tarihleriyle listelenir.

Algoritma etkisi ile elle işlem arasındaki fark nedir?

Algoritma etkisi elle işlemden farklı olarak otomatik sistemlerin siteyi yeniden değerlendirmesinden doğar ve herhangi bir bildirim gelmez. Elle işlem ise bir Google çalışanının spam politikası ihlali tespit etmesiyle uygulanır. Search Console'daki Elle işlemler raporunda görünür, sorun düzeltildikten sonra yeniden inceleme talebi gönderilir.

Core update sonrası düşen trafik ne zaman geri gelir?

Core update sonrası düşen trafiğin geri gelmesi için kesin bir süre yoktur. İçerikte yapılan iyileştirmeler bazen birkaç hafta içinde yansır, bazen bir sonraki core update'i bekler. Google güncellemeler arasında da küçük çekirdek değişiklikler yaptığı için toparlanma kademeli olabilir.

Yapay zeka ile yazılan içerik Google tarafından cezalandırılır mı?

Hayır. Google yapay zeka ile yazılan içeriği yalnız üretim yöntemi nedeniyle cezalandırmaz. Google içeriğin nasıl üretildiğine değil, okura değer katıp katmadığına bakar. Yapay zeka ile üretilip kontrol edilmiş, gerçekten faydalı bir içerik tek başına sorun değildir. Sıralamayı manipüle etmek için çok sayıda değersiz sayfa üretmek ise ölçekli içerik istismarı sayılır ve spam politikalarına aykırıdır.

Algoritma güncellemelerini nereden takip edebilirim?

Algoritma güncellemelerini takip edebileceğiniz resmi kaynaklar Google Search Status Dashboard ile Google Search Central blogudur. Core update ve spam güncellemeleri önce buralarda duyurulur. Sitenize etkisini görmek için bu tarihleri Search Console performans verinizle karşılaştırmanız yeterlidir.

İLK YORUMU SİZ YAZIN

Yorumlar

Yorum yazın

Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır. Adınız yorumunuzla birlikte görünür, e-posta adresi istenmez.

Kişisel verileriniz KVKK Aydınlatma Metni kapsamında işlenir. Bağlantı, reklam ya da konu dışı içerik taşıyan yorumlar yayınlanmaz.

İLGİLİ YAZILAR
Tüm yazılar