SEO nedir? Google SEO çalışması nasıl yapılır?

Arama motoru optimizasyonu anlamına gelen SEO, bir web sitesinin Google gibi arama motorlarında ilgili sorgularda reklam ödemeden daha görünür olması için yapılan çalışmaların bütünüdür. Google SEO çalışması üç ayak üzerinde yürür: sitenin taranabilir ve hızlı olması, arama niyetini karşılayan içerik, siteye güven kazandıran dış sinyaller.

Bu rehberde anahtar kelime araştırmasından teknik optimizasyona, içerikten backlink çalışmasına kadar temel adımları, kendi hazırladığım kontrol listesiyle birlikte bulacaksınız. Bunları uygulayabilmek için önce SEO'yu sevmelisiniz, heyecan duymalısınız, öğrendiklerinizi test etmeye üşenmemelisiniz, araştırma yapmaktan sıkılmamalısınız ve her zaman çok okumalısınız.

SEO nedir, neden önemlidir?

SEO kelimesi search engine optimization ifadesinin kısaltmasıdır, sitenin arama motorlarının beklentisine uygun hale getirilmesi anlamına gelir ve bu çalışma arama sonuçlarında görünürlük için önemlidir. Bir web sitesine ulaşmanın en yaygın yolu arama motorlarıdır. Bu yüzden site sahipleri arama sonuçlarında görünür olmak için gerekeni yapmalıdır. Optimizasyon yalnız sitenin içinde yapılmaz, site dışında da yapılması gerekenler vardır.

Üst sıralardan kast edilen, sitenin hedef kitlesinin yaptığı aramalardır. Ayakkabı satan X sitesi için hedef kitle ayakkabı satın almak isteyen kişilerdir. Bu kişiler Google'da ayakkabı satın alacak bir site aradığında X üst sıralarda çıkıyorsa başarılı bir SEO çalışması yapılmış demektir. Alakasız binlerce kelimede görünmek ise işe yaramaz. Hedef aramalarda Google'da üst sıralara çıkmanın adımlarını ayrı bir yazıda sıraladık.

Organik trafik tıklama başına ödenmez. Reklam bütçesi kesildiğinde reklam trafiği biter, iyi kurulmuş bir sitenin organik görünürlüğü ise devam eder. SEO'yu uzun vadeli bir yatırım haline getiren de budur.

Google sayfaları nasıl sıralar?

Google önce sayfaları tarar, sonra dizine ekler, en son her sorgu için dizindeki sayfaları yüzlerce sinyale göre sıralar. Taranmayan sayfa dizine giremez, dizinde olmayan sayfa da sıralanamaz. Bu iki aşamanın ayrıntısını crawling ve indexing yazımızda anlattık.

Sıralama aşamasında Google iki soruya cevap arar: sayfa sorguyla ilgili mi, ilgili sayfalar arasında en güvenilir ve faydalı olan hangisi? İlgi düzeyi ile sıralama arasındaki farkı ranking ve relevancy kavramlarını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz. Güvenilirlik tarafında Google'ın kalite değerlendiricilerine verdiği E-E-A-T ilkeleri yol gösterir: deneyim, uzmanlık, otorite, güvenilirlik.

10 yıl önce SEO için başarı sağlayan bir yöntem bugün başarısızlık anlamına gelebilir. Google aramaların büyük bölümü mobil cihazlardan yapıldığı için siteleri artık mobil sürümlerine göre dizine ekliyor. 2022'de çıkan Helpful Content güncellemesi kullanıcıya fayda sağlamayan içeriği hedef aldı, 2024'ten beri bu değerlendirme çekirdek sıralama sisteminin parçası. Spam politikaları da kopya ya da otomatik üretilmiş değersiz içeriği geri planda bırakıyor. Güncellemelerin ortak yönü aynıdır: kullanıcıya hitap eden özgün siteler öne çıkar.

Optimizasyon çalışması hangi alanları kapsar?

Optimizasyon çalışması site içi ve site dışı olmak üzere iki ana alanı kapsar. Site içinde içerik, teknik altyapı ile HTML öğeleri vardır. Site dışında güven, backlink ile sosyal sinyaller bulunur. Aşağıdaki kontrol listesi bir sitenin durumunu ilk bakışta değerlendirmek için hazırlandı. Her maddeyi bir soru olarak okuyun.

Site içi SEO kontrol soruları

İçerik. İçerik için sekiz kontrol sorusu vardır:

• Niyet: İçerik kullanıcının niyetini, arama amacını karşılıyor mu?
• Kalite: İçerik gereksiz bilgi tekrarı yapıyor mu?
• Hızlı deneyim: Kullanıcı ulaşmak istediğine en hızlı şekilde ulaşabiliyor mu?
• Medya: İçerik görsel, video gibi alternatif medya içeriyor mu?
• Okunabilirlik: Kullanıcı içeriği kolayca okuyabiliyor mu, okurken sıkılıyor mu?
• Cevap: İçerik sorgunun tüm cevabını veriyor mu?
• Araştırma: Kullanıcılar içeriğe ulaşmak için hangi aramaları yapıyor?
• Anahtar kelimeler: Hedeflenen kelimeler sayfada doğal olarak geçiyor mu?

Teknik. Teknik altyapı için yedi kontrol sorusu vardır:

• Crawl: Arama motoru botları siteyi kolayca tarayıp sayfanın tüm içeriğini okuyabiliyor mu?
• Mobil: Sayfalar tüm mobil cihazlarda sağlıklı çalışıyor mu?
• Kullanıcı deneyimi: Kullanıcı sorgusunun cevabını kolayca bulabiliyor mu?
• Kopya sayfa: Site duplicate pages sorunu yaşıyor mu?
• Pagespeed: Sayfa yüklenme süresi olabildiğince kısa mı?
• URL: Adresler basit, akılda kalıcı mı?
• SSL (güvenlik sertifikası): Site HTTPS ile mi açılıyor?

HTML. HTML öğeleri için dört kontrol sorusu vardır:

• Title: Sayfa başlığı sorgu yapan kullanıcının ilgisini çekiyor, ilgili anahtar kelimeyi içeriyor mu?
• Description: Arama sonuçlarındaki açıklama kullanıcıyı tıklamaya ikna ediyor mu?
• Yapısal veri: Sonuçlarda zengin görünüm için schema kullanılıyor mu?
• H etiketleri: Alt başlıklar soru içeriyor, niyeti belirtiyor, long tail kelimeleri hedefliyor mu?

Site dışı SEO kontrol soruları

Güven. Güven için üç kontrol sorusu vardır:

• Branding: Marka adı arama motorlarında aranıyor mu, aranma hacmini artırmak için marka çalışması yapılıyor mu?
• Bağlılık: Kullanıcı sayfanın okunmaya değer olduğunu düşünüp içeriğe güveniyor mu?
• Geçmiş: Site ile alan adının geçmişi temiz mi?

Backlink. Backlink için altı kontrol sorusu vardır:

• Kalite: Siteye gelen bağlantılar arama motorlarının gözünde otoriteye sahip sitelerden mi geliyor?
• Marka bağlantısı: Marka adıyla verilen bağlantılar var mı?
• Anchor: Bağlantı metinleri ilgili kelimeyi doğal oranda içeriyor mu?
• Alaka düzeyi: Bağlantılar sizinle ilgili sitelerden mi geliyor?
• Güvenilirlik: Bağlantı veren siteler spam sinyali taşıyor mu?
• Sayı: Bağlantı veren farklı site sayısı rakiplerle kıyaslanabilir düzeyde mi?

Sosyal. Sosyal sinyaller için iki kontrol sorusu vardır:

• Saygınlık: Sosyal medyada tanınmış kişiler sayfalarınızı paylaşıyor mu?
• Paylaşım: Paylaşılabilir içerik üretmek için ayrıca çalışılıyor mu?

Sosyal paylaşımlar doğrudan sıralama faktörü değildir ama içeriğin görülmesini, dolayısıyla bağlantı kazanmasını hızlandırır.

Çalışmalarda öncelik sırası nasıl belirlenir?

SEO çalışmalarında öncelik sırası taranabilirlikten başlar, zengin sonuç görünümüyle biter. Aşağıdaki hiyerarşiyi SEO'nun en genel işleyişi olarak açıklayabilirim. Alttaki basamak sağlam değilse üstteki çalışmaların etkisi sınırlı kalır:

1. Taranabilirlik: Arama motoru botlarının içeriği kolayca tarayıp dizine ekleyebilmesi.
2. İkna edici içerik: Kullanıcının niyetine göre sorguyu cevaplayan içerik.
3. Anahtar kelime optimizasyonu: Sayfanın doğru sorgularda bulunabilmesi için kelimelerin başlık ile metinde doğal kullanımı.
4. Kullanıcı deneyimi: Kullanım kolaylığı, hızlı açılış, tüm cihazlarda tüm içeriğe erişim.
5. Paylaşılmaya değer içerik: Backlink kazanımı için alıntı yapılabilecek, kaynak gösterilecek içerik.
6. Title ile URL ve description: Arama sonuçlarında yüksek tıklama oranı için dikkat çekici başlık, adres, açıklama.
7. Snippet ile schema markup: Sonuç sayfasında farklı görünümler için yapısal veri kullanımı.

Google SEO çalışması adım adım nasıl yapılır?

Google SEO çalışması anahtar kelime araştırmasıyla başlar, teknik altyapı ile sayfa optimizasyonuyla devam eder, içerik ve bağlantı çalışmasıyla büyür. Adımlar birbirini besler. Sıralamayı atlamak, örneğin taranamayan bir siteye içerik yazmak, emeği boşa harcatır. Bu adımları hedef, konu haritası ile ölçüm içeren bir plana bağlamayı SEO stratejisi rehberimizde anlattık.

Anahtar kelime ile arama niyeti araştırması

Anahtar kelime araştırmasında hedef kitlenizin ne aradığını bulmak için Google Keyword Planner, Google Trends, Semrush gibi araçlar kullanılır. Bu araçlar aranma hacmini, rekabet düzeyini ve mevsimselliği gösterir. Kelimenin hacmi kadar arkasındaki niyet de önemlidir: bilgi mi aranıyor, ürün mü, fiyat mı? Aynı niyete giden kelimeler tek sayfada toplanır. Aynı niyete iki sayfa yazmak iki sayfayı da zayıflatır.

Üç ya da daha fazla kelimeden oluşan long tail sorguların hacmi düşüktür ama dönüşüm niyeti daha nettir. Yeni sitelerde ilk trafik çoğu zaman bu sorgulardan gelir. Konuyu uzun kuyruk anahtar kelimeler yazımızda ayrıntılı anlattık.

Teknik altyapı ile site hızı

SEO uyumlu bir altyapı, mobil uyumlu tasarım, kolay gezinme ile hızlı açılış teknik tarafın temelidir. Site hızı hosting ile başlar. Güvenilir bir sunucu, önbellekleme, içerik dağıtım ağı, sıkıştırılmış görseller ile küçültülmüş kodlar yüklenme süresini kısaltır. Google sayfa deneyimini Core Web Vitals metrikleriyle ölçer. 2024'ten beri etkileşim hızını Interaction to Next Paint (INP) metriği izliyor.

Site haritası arama motorlarına sitenizdeki önemli sayfaları listeler. Özellikle yeni ya da büyük sitelerde taramayı hızlandırır. Site HTTPS ile açılmalı, e-ticaret sitelerinde ödeme güvenliği sağlanmalıdır. Robots.txt, canonical, yönlendirmeler gibi konuların tamamını teknik SEO üzerine yazdığımız rehberde sırasıyla bulabilirsiniz.

Title, meta açıklama ile URL düzenlemesi

Başlık etiketi (title) arama motorunun sayfanın konusunu anlamak için baktığı ilk yerlerden biridir. Kullanıcı da arama sonuçlarında başlık ile açıklamaya bakarak tıklar. Başlık 50-60 karakter civarında tutulmalı, sayfanın ne hakkında olduğunu açıkça söylemeli, anahtar kelimeyi doğal biçimde taşımalıdır. Her sayfanın başlığı özgün olmalıdır.

Meta açıklama sayfanın kısa bir özetidir. 150-160 karakteri aşan açıklamalar sonuçlarda kesilir. Açıklama sıralamayı doğrudan etkilemez ama tıklama oranını etkiler. Açıklama yazmadığınızda ya da yazdığınız metin sorguya uymadığında Google sayfadan uygun bir parçayı kendisi seçer.

URL'lerin basit ve okunabilir olması gerekir. Adresteki kelimeler kısa çizgiyle ayrılır. Bir haber sitesinde "habersitesi.com/123654" yerine "habersitesi.com/istanbul-trafik-kazasi" adresi hem ziyaretçiye hem arama motoruna konuyu anlatır. Yayındaki bir sayfanın adresini değiştirirseniz eski adresi yenisine 301 ile yönlendirmeniz gerekir.

İçerik üretimi ile güncelleme

İçeriğin doğru kurgulanması SEO'da başarının merkezidir. E-ticaret sitesinde görseller, ürün açıklamaları ile videolar en önemli içeriklerdir. Blog sayfalarında ise yazılar belirleyicidir. Farklı sitelerden aynen alınmış ya da kısmen değiştirilmiş yazılar spam olarak değerlendirilir. İçerik özgün olmalı, kullanıcının sorusunu eksiksiz cevaplamalıdır.

Anahtar kelime yoğunluğu için "yüzde üç" gibi bir oran yoktur. Kelimeyi başlıkta, ilk paragrafta, alt başlıklarda doğal biçimde kullanmak yeterlidir. Aynı kelimeyi zorla tekrar etmek okunabilirliği bozar, aşırıya kaçarsa spam sinyali olur. Eş anlamlılar ile ilgili terimler konuyu Google'a daha iyi anlatır.

Güncellik Google'ın önem verdiği konulardan biridir. Sitenizde hala "2015 Yılı Kış Modası" gibi bir yazı duruyorsa ya güncellenmeli ya da daha güncel bir yazıyla birleştirilmelidir. Eskiyen bilgiyi düzeltmek, görselleri yenilemek, eksik soruları eklemek yazının ömrünü uzatır.

Görsel optimizasyonu

Kullandığınız görseller konuyla, ürünle ya da hizmetle doğrudan ilgili olmalıdır. Büyük boyutlu görseller sayfayı yavaşlatır. Görselleri gösterileceği boyuta göre kırpın, WebP gibi modern formatlarda sıkıştırın. Her görsele ne gösterdiğini anlatan bir alt metin yazın. Dosya adı da açıklayıcı olmalıdır: "IMG_4521.jpg" yerine "kirmizi-kosu-ayakkabisi.jpg" gibi.

İç linkleme

İç linkler ziyaretçinin ilgili sayfalara geçmesini sağlar. Arama motoruna da sitenin hangi konulara odaklandığını, hangi sayfanın daha önemli olduğunu gösterir. Link verdiğiniz kelime hedef sayfanın konusunu anlatmalıdır. Örneğin üyelik sayfasına "üyelik" kelimesi üzerinden link verilebilir.

Sayfa başına "en fazla 5-6 link" gibi bir kural yoktur. Ölçü okunabilirliktir: link metnin doğal akışını bozmamalıdır. 404 hatası veren ya da yönlendirilen adreslere link verilmemelidir. Çok okunan yazılar, trafiği yeni ya da önemli sayfalara dağıtmak için en iyi yerlerdir. Linkin yeni sekmede açılması ise SEO açısından bir fark yaratmaz, yalnız kullanıcı deneyimi tercihidir.

Rakip analizi

Rakip analizi sizinle aynı işi yapan ve arama sonuçlarında iyi sıralanan siteleri incelemektir. Rakiplerin içeriklerine, sayfa düzenlerine, altyapılarına, bağlantı profillerine bakılır. Amaç kopyalamak değil, rakibin eksik bıraktığı soruyu bulup daha iyi cevaplamaktır.

Site dışı optimizasyon nasıl yapılır?

Site dışı optimizasyonun merkezinde backlink, yani başka sitelerden sizin sitenize verilen bağlantılar vardır. Google bağlantıları bir tavsiye gibi okur. Her siteden bağlantı almak mantıklı değildir. Hedef kitlenizin takip ettiği, konunuzla ilgili sitelerden gelen bağlantılar değerlidir.

Bağlantılar dofollow ile nofollow olarak ayrılır. Dofollow bağlantı sıralama sinyali aktarır. Nofollow bağlantı ise Google'a bu bağlantıya kefil olmadığınızı söyler ama ziyaretçi yine tıklayıp siteye gelebilir. Google nofollow'u bir ipucu olarak değerlendirir. Doğal bir bağlantı profilinde ikisi de bulunur.

Sıralamayı etkilemek için para karşılığı alınan bağlantılar Google'ın spam politikalarına aykırıdır ve cezaya yol açabilir. Forumlara, profil sayfalarına toplu link bırakmak da doğal bağlantı değildir. Güvenli yöntemlerle riskli yöntemlerin farkını beyaz şapka ve black hat SEO farklarını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

Yerel işletmeler için Google İşletme Profili, eski adıyla Google Benim İşletmem, hem haritalarda hem yerel aramalarda bulunabilirliğin temelidir. Konum içeren aramalar için yapılan çalışmayı yerel SEO yazımızda ele aldık. Profili işletme sahibi oluşturmalı, adres, çalışma saatleri, görseller ile kategori eksiksiz girilmelidir. Müşteri yorumlarını yanıtlamak etkileşimi artırır.

Sosyal medya siteye doğrudan trafik getirir, içeriğin daha çok kişiye ulaşmasını sağlar. Paylaşımlar sıralama faktörü değildir ama görünür olan içerik bağlantı kazanma şansını artırır.

Sıralama faktörleri hakkında en çok sorulanlar neler?

Sıralama faktörleri hakkında en çok sorulan sorular içerik uzunluğu, kullanıcı davranışı, teknik sinyaller, sosyal paylaşımlar ile backlink sayısıdır. Searchmetrics, SEMrush ile Moz gibi araçların yıllar içinde yayımladığı sıralama faktörü çalışmaları bu soruları milyonlarca sonucu inceleyip ortalamalarla cevaplamaya çalıştı. Bu değerlere katılmak doğru olabilir ama sorgulamadan katılmak hata olur. Korelasyon nedensellik değildir. Kendi yorumlarım şöyle:

Bounce rate yani hemen çıkma oranı sıralama faktörü mü? Doğrudan sıralama faktörüdür diyemeyiz. Kullanıcı "İstanbul iftar saati" aramasında siteden almak istediğini alıp hemen çıkacaktır. Burada hemen çıkma oranı yüzde yüz olur. Oranı düşürmek için ne kadar çalışılsa da kullanıcının niyeti değişmeyeceği için düşürmek imkansıza yakındır. Kullanıcı deneyimini ölçmek için faydalı bir metriktir, sıralama sinyali olarak okunmamalıdır.

Pagespeed sıralama faktörü mü? Evet. Korelasyon çalışmalarında önemi bariz görünmese de Google 2018'de mobil aramalarda sayfa hızını sıralama sinyali olarak kullandığını açıkladı. Bugün bu sinyal Core Web Vitals metrikleriyle ölçülüyor. Etkisi içeriğin önüne geçmez, benzer kalitedeki sayfalar arasında fark yaratır.

Kelime sayısı sıralama faktörü mü? Grafikler uzun içeriklerin ilk sıralarda olduğunu gösterse de bu veriye koşulsuz güvenmek hata olur. Uzun içerik konuyu daha eksiksiz cevapladığında öne çıkar, uzun olduğu için değil. Kelime sayısına odaklanmak yerine kullanıcıya istediğini en hızlı şekilde veren içerik üretmek daha sağlıklıdır.

Organik performans nasıl ölçülür?

Organik performans Google Search Console, GA4 ile bir sıralama takip aracıyla ölçülür. Search Console sitenizin hangi sorgularda kaç kez göründüğünü, kaç tıklama aldığını gösterir. GA4 organik ziyaretçinin sitede ne yaptığını, dönüşüme ulaşıp ulaşmadığını gösterir. Sıralama aracı ise hedef kelimelerdeki pozisyonu düzenli izler.

Ölçüme başlamadan önce hedefi yazın. Hangi sayfa grubunun, hangi metriğinin, hangi sürede değişmesini beklediğinizi bilmek, sonuçları okurken neyin işe yaradığını görmenizi sağlar. Hangi metriği hangi araçtan alacağınızı, bunları tek panoda nasıl birleştireceğinizi SEO raporlama rehberimizde anlattık.

Sıralamayı düşüren hatalar nelerdir?

Sıralamayı en çok düşüren hatalar zayıf içerik, kullanıcıyı yanıltan teknikler ile spam bağlantılardır. Denetimlerde en sık karşılaştıklarım şunlar:

• Zayıf içerik: Sitede içeriği zayıf sayfalar var mı? Trafik hedeflenmeyen etiket, arşiv ya da filtre sayfaları dizine giriyor mu?
• Cloaking: Sayfa kullanıcıya ve arama motoru botuna farklı içerik gösteriyor mu?
• Masaüstü ile mobil farkı: Mobil sürümde masaüstündeki içeriğin bir kısmı eksik mi? Google mobil sürümü dizine eklediği için eksik kalan içerik sıralamada da yok sayılır.
• Site geçmişi: Alan adı daha önce spam ya da yasaklı içerik nedeniyle işlem gördü mü?
• Agresif reklam: Sayfada içeriğin önüne geçen, kullanıcıyı rahatsız eden reklam yoğunluğu var mı?
• Spam link: Backlink sayısını yükseltmek için forum, yorum, dizin sitelerinden toplu bağlantı alındı mı?
• Anahtar kelime istifi: Kelime metne okunabilirliği bozacak kadar sık yerleştirilmiş mi?

SEO'da her detayın ayrı bir önemi vardır ve Google'ın güncellemeleri de takip edilmelidir. Bu işi kurum içinde yürütecekseniz bir SEO uzmanının görevlerini bilmek doğru kişiyi seçmenizi kolaylaştırır. Dışarıdan destek almayı düşünüyorsanız SEO danışmanlığının kapsamını inceleyebilirsiniz. Sitenizin nereden başlaması gerektiğini birlikte görmek isterseniz rankZup SEO hizmeti teknik denetim ile öncelik listesiyle başlar.