SEO analizi nedir, ücretsiz araçlarla nasıl yapılır?

SEO analizi bir web sitesinin Google'da taranma, dizine eklenme, içerik, backlink ve sayfa deneyimi durumunu veriyle inceleyen bir çalışmadır. Amaç organik görünürlüğü neyin sınırladığını bulmaktır. Analiz ücretsiz araçlarla yapılabilir: Google Search Console ile PageSpeed Insights temel veriyi sağlar. Çıktı bir puan değil, etkisine göre sıralanmış bir bulgu listesidir.

SEO analizi nedir?

SEO analizi bir sitenin arama sonuçlarındaki durumunu ölçen ve sorunları kanıtıyla listeleyen bir inceleme yöntemidir. SEO denetimi, site analizi ile SEO audit aynı işi anlatan adlardır. Analiz sitede değişiklik yapmaz. Optimizasyon ise analizin bulgularını uygulayan ayrı bir iştir.

İyi bir analiz üç soruya cevap verir. Google sitedeki önemli sayfaları tarayıp dizine ekleyebiliyor mu? Sayfalar hedeflenen aramaların niyetini karşılıyor mu? Site aynı sorgularda sıralanan sayfalara göre nerede geride kalıyor?

Analizin faydası emeği doğru yere yönlendirmesidir. Dizine girmemiş bir sayfanın başlığını değiştirmek sonuç vermez.

Site analizi hangi dört alanı kapsar?

Site analizi dört alanı kapsar: tarama ile dizine ekleme, sayfa içi ile içerik, site dışı sinyaller, performans ile kullanıcı deneyimi. Her alan ayrı bir soruya cevap verir ve ayrı bir veri kaynağı kullanır. Aşağıdaki tablo dört alanı ücretsiz veri kaynaklarıyla eşleştirir.

Tarama ve dizine ekleme alanında neye bakılır?

Bu alanda Google'ın sayfalara erişip erişemediğine ve hangi sayfaları dizine aldığına bakılır. Robots.txt kuralları, noindex etiketleri, yönlendirmeler, canonical sinyalleri ile site haritası bu alanın konusudur. Sorun bu alandaysa diğer üç alandaki iyileştirme sonuç vermez, çünkü dizinde olmayan sayfa aramada gösterilemez. Her kontrolün nasıl uygulandığını teknik SEO rehberimizde sırasıyla anlattık.

Sayfa içi ve içerik alanında neye bakılır?

Bu alanda her sayfanın hangi aramayı hedeflediğine ve o aramanın niyetini karşılayıp karşılamadığına bakılır. Title etiketi, başlık hiyerarşisi, içeriğin kapsamı ile iç linkler kontrol edilir. Aynı sorguyu hedefleyen birden çok sayfa da bu alanda ortaya çıkar.

Site dışı sinyallerde neye bakılır?

Site dışı alanda siteye bağlantı veren alan adları, bağlantı metinleri ile bağlantı alan sayfalar incelenir. Search Console'daki Bağlantılar raporu bu veriyi ücretsiz sunar. Rapor bağlantıların tamamını değil bir örneğini gösterir. Bir bağlantının nofollow olup olmadığını da belirtmez. Kaynak kalitesinin nasıl değerlendirileceğini backlink analizi yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Performans ve kullanıcı deneyiminde neye bakılır?

Bu alanda sayfaların gerçek kullanıcılarda nasıl yüklendiği ölçülür. Google ölçümü üç metrikle yapar: LCP yüklenme süresini, INP etkileşime yanıt süresini, CLS düzen kaymasını gösterir. Metriklerin eşik değerlerini Core Web Vitals yazımızda bulabilirsiniz.

Ücretsiz araçlarla SEO analizi nasıl yapılır?

Ücretsiz araçlarla SEO analizi Search Console raporları, PageSpeed Insights ve site sorgusu kullanılarak sekiz adımda yapılır. Adımlar en genel veriden tek sayfaya doğru ilerler:

1. Search Console erişimini hazırlayın. Site Search Console'da doğrulanmış bir mülk olmalıdır. Mülk yoksa kurulum adımlarını Search Console kullanım rehberimizden izleyin.
2. Sayfa dizine ekleme raporunu açın. Dizine eklenen ile eklenmeyen sayfa sayılarını not edin. Dizine eklenmeme nedenlerini en kalabalık gruptan başlayarak inceleyin.
3. Performans raporunu son 16 aya genişletin. Tıklama ile gösterim eğrisinin kırıldığı tarihleri işaretleyin.
4. Core Web Vitals raporuna bakın. Mobil ile masaüstü için Zayıf ya da İyileştirme gerektiriyor durumundaki URL gruplarını listeleyin.
5. Örnek sayfaları PageSpeed Insights ile test edin. Her sayfa şablonundan bir örnek seçin: ana sayfa, kategori, ürün ya da hizmet, blog yazısı.
6. Sorunlu URL'leri URL Denetleme aracında açın. Dizin durumunu, Google'ın seçtiği standart URL'yi ve canlı test sonucunu kaydedin.
7. Site sorgusuyla hızlı bir kontrol yapın. Arama kutusuna site:alanadiniz.com yazıp beklenmeyen sayfa olup olmadığına bakın.
8. Bulguları tek tabloya yazın. Her satıra bulguyu, etkilenen URL'leri ve kanıt olan raporu ekleyin.

Search Console yalnız Google'ın bildiği URL'leri gösterir. Sitedeki kırık linkleri, yönlendirme zincirlerini ve eksik başlıkları görmek için siteyi bir tarama aracıyla taramak gerekir. Screaming Frog'un ücretsiz sürümü 500 URL'ye kadar tarar. Programın ayarlarını Screaming Frog kullanım rehberimizde anlattık.

Sayfa dizine ekleme raporu neyi gösterir?

Sayfa dizine ekleme raporu Google'ın sitede bildiği tüm URL'lerin dizin durumunu gösterir. Rapor URL'leri iki duruma ayırır: Dizine eklendi ile Dizine eklenmedi. Dizine eklenmeyen URL'ler nedenlerine göre gruplanır. Tablodaki Kaynak sütunu sorunun siteden mi yoksa Google'dan mı kaynaklandığını belirtir. Google'ın Sayfa dizine ekleme raporu yardım sayfası genel olarak yalnız kaynağı "Web sitesi" olan sorunların düzeltilebileceğini söyler.

Aynı yardım sayfası sitedeki tüm URL'lerin dizine eklenmesini beklememek gerektiğini de yazar. Analizde bakılacak şey toplam sayı değil, önemli sayfaların hangi grupta durduğudur. Site haritası filtresinden "Gönderilen tüm sayfalar" seçilirse rapor yalnız site haritasındaki URL'leri gösterir. Sitenin tamamı dizin dışındaysa izlenecek teşhis sırasını sitenin Google'da çıkmama nedenlerini incelediğimiz yazıda bulabilirsiniz.

Performans raporunda hangi veriye bakılır?

Performans raporunda dört metriğe bakılır: tıklama sayısı, gösterim sayısı, tıklama oranı ve ortalama konum. Varsayılan görünüm son üç aydır. Analiz için tarih filtresinden Son 16 ay seçilir, çünkü mevsime bağlı düşüşler ancak geçen yılla karşılaştırınca ayırt edilir. Tablo verileri Sorgular, Sayfalar, Ülkeler ya da Cihazlar boyutuna göre gruplar. Analizde bu rapordan üç liste çıkarılır:

• Gösterimi yüksek, tıklama oranı düşük sorgular
• Karşılaştırılan dönemde tıklama kaybeden sayfalar
• Aynı sorguda birden çok URL'nin göründüğü durumlar

Google arama trafiğindeki düşüşleri anlatan belgesinde iki kalıbı ayırır. Gösterim ile tıklama birlikte düşüyorsa neden teknik sorun, algoritma güncellemesi, mevsim etkisi ya da manuel işlem olabilir. Gösterim sabitken tıklama düşüyorsa sayfa başlığı ile snippet gözden geçirilir.

Core Web Vitals raporu PageSpeed Insights ile nasıl kullanılır?

Core Web Vitals raporu sorunun hangi sayfa grubunda olduğunu, PageSpeed Insights ise tek bir sayfadaki nedenini gösterir. Core Web Vitals raporu gerçek kullanıcı verisine dayanır ve benzer sayfaları URL grupları halinde değerlendirir. Her grup mobil ile masaüstü için ayrı ayrı İyi, İyileştirme gerektiriyor ya da Zayıf olarak etiketlenir. Grubun durumunu en kötü metrik belirler.

PageSpeed Insights iki tür veri sunar. Gerçek kullanıcı verisi önceki 28 günlük dönemi kapsar. Laboratuvar verisi ise Lighthouse'un tek bir cihazda, sabit ağ koşulunda yaptığı simülasyondur. PageSpeed Insights belgesi iki verinin bu yüzden farklı çıkabileceğini belirtir. Belgeye göre laboratuvar verisi hata ayıklamaya, gerçek kullanıcı verisi ise gerçek deneyimi görmeye yarar.

URL Denetleme aracı hangi sayfalar için kullanılır?

URL Denetleme aracı raporlarda sorunlu görünen örnek sayfalar için kullanılır, çünkü tek bir URL'nin Google dizinindeki sürümünü gösterir. Araç keşif yolunu, son taramayı ve Google'ın seçtiği standart URL'yi listeler. Canlı test sayfanın şu anki halinin dizine eklenebilir olup olmadığını sınar. Araç manuel işlemleri, güvenlik sorunlarını ve geçici kaldırma isteklerini test etmez.

Site sorgusu neyi gösterir, sınırları nelerdir?

Site sorgusu bir alan adından dizine eklenmiş sayfaların bir bölümünü listeler, dizindeki sayfa sayısını ölçmez. Google'ın site: operatörü belgesi operatörün dizindeki tüm URL'leri döndürmediğini açıkça yazar. Kelime eklenmeden yapılan sorguda sonuçlar belirli bir sıraya da dizilmez. Analizde sorgunun işe yaradığı üç kullanım vardır:

• site:alanadiniz.com ile test sayfalarını ya da unutulmuş alt alan adlarını fark etmek
• site:alanadiniz.com anahtar kelime ile bir terimde sitenin hangi sayfalarının görünebileceğini görmek
• Konu dışı kelimelerle arayarak siteye izinsiz eklenmiş spam sayfaları bulmak

Hangi bulgu hangi rapora bakmayı gerektirir?

Her bulgu belirli bir rapora götürür: dizin sorunları Sayfa dizine ekleme raporuna, tıklama kayıpları Performans raporuna, hız sorunları Core Web Vitals raporuna. Aşağıdaki tablo analizde sık çıkan bulguları olası nedeni ve bakılacak raporla eşleştirir.

Tablodaki nedenler olasılıktır, kesin teşhis örnek URL'ler tek tek incelenince konur.

SEO analizi kontrol listesinde neler bulunur?

SEO analizi kontrol listesi dört alanın her biri için evet ya da hayır diye cevaplanan sorulardan oluşur. Listeyi her analizde aynı sırayla doldurmak iki analizin sonucunu karşılaştırılabilir kılar. Denetimlerimizde kullandığımız temel sorular şunlardır:

• Tarama: Robots.txt dosyası önemli bir bölümü taramaya kapatıyor mu?
• Dizin: Önemli sayfalar Sayfa dizine ekleme raporunda Dizine eklendi durumunda mı?
• Site haritası: Dosyadaki URL'lerin tamamı 200 yanıt kodu veriyor mu?
• Standart URL: Google'ın seçtiği standart URL sizin belirttiğinizle aynı mı?
• Manuel işlem: Manuel İşlemler ile Güvenlik Sorunları raporları temiz mi?
• Hedef sorgu: Her önemli sayfanın hedeflediği tek bir ana sorgu var mı?
• Title: Title etiketleri benzersiz mi, sayfanın konusunu anlatıyor mu?
• İç link: Önemli sayfalar menüden ya da ilgili içeriklerden link alıyor mu?
• Bağlantı alan sayfalar: En çok bağlantı alan sayfalar hala yayında mı?
• Bağlantı veren siteler: Listede tanımadığınız, spam görünen alan adları var mı?
• Sayfa deneyimi: Mobilde Zayıf durumunda URL grubu var mı?
• HTTPS: Sitenin bütün sayfaları HTTPS üzerinden mi açılıyor?

Rakip analizinde neler karşılaştırılır?

SEO rakip analizinde hedef sorguda üst sıralarda görünen sayfalar ile kendi sayfanız aynı ölçütlerle karşılaştırılır. Rakip burada sektördeki rakip firma değil, o sorguda sıralanan sayfadır. Karşılaştırılan başlıca öğeler şunlardır:

• Sayfa türü: Sonuçlarda rehber mi, kategori sayfası mı, hizmet sayfası mı sıralanıyor? Sayfa türü aramanın niyetini gösterir.
• İçerik kapsamı: Rakip sayfalar hangi alt başlıkları işliyor, hangi soruları cevaplıyor?
• Başlık ile snippet: Sonuçta görünen başlık aramaya nasıl cevap veriyor?
• Sayfa deneyimi: PageSpeed Insights herkese açık her URL'yi test eder, bu yüzden rakip sayfanın değerleri de görülebilir.
• Bağlantı veren siteler: Rakibe bağlantı veren alan adları yalnız üçüncü taraf araçlarla görülür.

Search Console yalnız doğrulanmış kendi mülkünüzün verisini gösterir. Rakibin tıklama ya da sorgu verisine ücretsiz araçlarla ulaşılamaz. Karşılaştırmanın çıktısı rakibin kopyası değil, kendi sayfanızdaki eksiklerin listesidir.

Bulgular etki ile emeğe göre nasıl önceliklendirilir?

Bulgular iki ölçüte göre sıralanır: düzeltmenin organik trafiğe beklenen etkisi ve uygulamanın gerektirdiği emek. Etkiyi üç soru belirler:

• Sorun kaç URL'yi etkiliyor? Şablondan gelen bir hata o şablonu kullanan bütün sayfalara yayılır.
• Etkilenen sayfalar ne kadar gösterim alıyor? Cevap Performans raporundadır.
• Sorun dizine eklenmeyi mi engelliyor, yoksa yalnız bir iyileştirme mi?

Emeği işi kimin yapacağı belirler. İçerik yöneticisinin panelden yaptığı başlık değişikliği az emek ister. Sunucu ayarı ya da şablon değişikliği yazılım ekibinin iş planına girer. Aşağıdaki tablo dört olasılığı birer örnekle gösterir.

Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

Biz denetimlerde bulguları bu sırayla iş listesine çeviriyor, teknik maddeleri müşterinin yazılım ekibine teslim ediyoruz.

Analiz raporunda neler bulunmalı?

Bir analiz raporu beş bölüm içermelidir: özet, kapsam, bulgular, öncelik sırası ve ölçüm planı. Her bölümün içeriği şöyledir:

• Özet: En önemli üç ila beş bulgu, teknik olmayan bir dille.
• Kapsam: İncelenen alanlar, kullanılan raporlar ile verinin tarih aralığı.
• Bulgular: Her bulgu için sorunun tanımı, örnek URL'ler, kanıt olan rapor ile önerilen çözüm.
• Öncelik sırası: Etki ile emek değerlendirmesi, işi yapacak kişi ya da ekip.
• Ölçüm planı: Düzeltmeden sonra izlenecek metrik, bakılacak rapor ile başlangıç değeri.

Kanıtı olmayan bulgu rapora girmez. "Site yavaş" bir bulgu değildir. "Ürün sayfaları mobilde Core Web Vitals raporunda Zayıf grupta" ise bir bulgudur. Başlangıç değerleri yazılmayan bir raporda düzeltmenin işe yarayıp yaramadığı sonradan ölçülemez.

Site analizi ne sıklıkla yapılmalı?

Kapsamlı bir site analizini yılda bir ya da iki kez, kısa bir kontrolü ise ayda bir yapmanızı öneriyoruz. Aylık kontrolde üç rapora bakmak yeterlidir: Sayfa dizine ekleme, Performans, Core Web Vitals. Şu durumlarda kapsamlı analiz takvimi beklemeden yapılır:

• Organik tıklamalar nedeni bilinmeden düştüğünde
• Alan adı, altyapı ya da tasarım değişikliğinden önce ve sonra
• Siteye yeni bir bölüm ya da çok sayıda sayfa eklendiğinde
• Search Console'dan dizine ekleme ya da güvenlik uyarısı geldiğinde

Site analizinde en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık hata bir aracın verdiği puanı analizin sonucu saymaktır. Denetimlerde karşılaştığımız diğer hatalar şunlardır:

• Laboratuvar puanını hedef almak. PageSpeed Insights puanı bir simülasyonun sonucudur. Google'ın belgesi iyi laboratuvar verisinin gerçek kullanıcı deneyiminin de iyi olacağı anlamına gelmediğini söyler.
• Site sorgusundaki sonuç sayısını dizin sayısı sanmak. Doğru sayı Sayfa dizine ekleme raporundadır.
• Dizine eklenmeyen her URL'yi hata saymak. Yönlendirilen, kopya olan ya da bilerek noindex verilen adreslerin dizin dışında kalması beklenen sonuçtur.
• Sıralamayı kendi tarayıcınızdan kontrol etmek. Arama sonuçları kullanıcının konumuna, cihazına ve geçmişine göre değişir. Ortalama konum Performans raporundan okunur.

Bu rehberdeki adımlar küçük ya da orta büyüklükteki bir siteyi kendi ekibinizle analiz etmenize yeter. Site binlerce URL'den oluşuyorsa ya da trafik düşüşünün nedeni raporlardan çıkmıyorsa dışarıdan bir inceleme zaman kazandırır. Tek seferlik SEO denetimi çalışmamızda teknik denetim raporunu öncelik sıralı bir iş listesiyle birlikte teslim ediyoruz.