Semantik SEO bir sitenin içeriğini tek tek anahtar kelimeler yerine konular, varlıklar ile aralarındaki ilişkiler üzerine kuran bir arama motoru optimizasyonu (SEO) yöntemidir. Amaç arama motorunun her sayfanın neyi anlattığını açıkça çözebilmesidir. Çalışma üç parçadan oluşur: varlığı tanımlayan açık cümleler, konu haritası, sayfaları birbirine bağlayan içerik ağı.

Semantik SEO nedir?
Semantik SEO içeriği kelimeyle değil anlam birimleriyle planlayan bir çalışma biçimidir. Semantik kelimesi "anlamla ilgili" demektir. Anahtar kelime odaklı yaklaşım "hangi kelimeyi hedefliyorum" diye sorar. Semantik yaklaşım "okur bu konuda neyi bilmek ister, hangi varlıklar anılmalı" diye sorar.
Semantik SEO bir Google sisteminin adı değildir, SEO alanında kullanılan bir çalışma adıdır. Entity SEO, topical authority ile topical map terimleri de aynı alana aittir. Google'ın resmen anlattığı konu arama sistemlerinin anlamı nasıl çözdüğüdür. Bu yazıda iki tarafı ayrı tutuyoruz.
Google bir sorgunun ve sayfanın anlamını nasıl çözer?
Google sorgudaki kelimeleri kavramlarla, sayfadaki ifadeleri de varlıklarla eşleştirerek anlamı çözer. Google bu yaklaşımı 2012'de Knowledge Graph ile duyurdu. Şirket Knowledge Graph duyurusunda hedefini "things, not strings" sözüyle özetledi: karakter dizileri değil, gerçek dünyadaki şeyler. Duyurudaki örnek "taj mahal" sorgusudur. Arama motoru için bu sorgu iki kelimedir. Kullanıcı ise bir anıtı ya da aynı adı taşıyan müzisyeni kastediyor olabilir.
Knowledge Graph varlıkları, varlıklara ait bilgileri ve varlıklar arasındaki ilişkileri tutan bir bilgi tabanıdır. Bir kişi ya da markanın bu tabandaki kaydının aramada nasıl göründüğünü Google bilgi paneli yazımızda anlattık. Ertesi yıl gelen güncellemenin sorgu yorumlamayı nasıl değiştirdiğini Google Hummingbird algoritması yazımızda anlattık.
Google'ın sıralama sistemleri kılavuzu anlam tarafında çalışan üç yapay zeka sistemini tanımlar:
- RankBrain kelimelerin kavramlarla ilişkisini anlamaya yardım eder. Sorgudaki bütün kelimeleri içermeyen ama ilgili olan içeriğin gösterilmesine katkı verir.
- Nöral eşleşme sorgulardaki kavramları sayfalardaki kavramlarla eşleştirir.
- BERT kelime kombinasyonlarının hangi anlamı ve niyeti ifade ettiğini anlamaya yardım eder.
Üç tanımın ortak noktası eşleşmenin yalnız kelime düzeyinde kalmayıp kavram düzeyinde de kurulmasıdır. Sorguyu kelimelerinden çok arkasındaki anlama göre yorumlayan bu yaklaşıma semantik arama denir. Semantik SEO içeriği bu aramaya göre hazırlar.
Entity SEO nedir, varlık özellik değer üçlüsü nasıl kurulur?
Entity SEO bir sayfanın hangi varlığı anlattığını arama motoruna açık cümlelerle gösterme çalışmasıdır. Varlık (entity) tek başına tanımlanabilen bir şeydir: kişi, kurum, yer, ürün ya da kavram. Her varlığın özellikleri (attribute), her özelliğin de bir değeri (value) vardır. Varlık, özellik ve değer birlikte tek bir bilgi oluşturur.
Google Search Console varlığı üzerinden üçlü şöyle görünür:
| Varlık | Özellik | Değer | Karşıladığı sorgu |
|---|---|---|---|
| Google Search Console | Sunan şirket | Search Console kimin? | |
| Google Search Console | Ücret | Ücretsiz | Search Console ücretli mi? |
| Google Search Console | İşlev | Sitenin Google Arama sonuçlarındaki durumunu izlemek | Search Console ne işe yarar? |
Üçlüyü taşıyan cümle kısadır: "Google Search Console, Google'ın ücretsiz sunduğu bir hizmettir." Tablodaki her özellik aynı zamanda bir sorgudur. Özellik listesi bu yüzden sayfanın başlık listesine dönüşür.
Varlığı tanımlayan cümle nasıl yazılır?
Varlığı tanımlayan cümle varlığın adını, özelliğini ve değerini tek cümlede verir. Yazarken dört kural uygulanır:
- İlk cümle varlığı türüne bağlar: "Search Console bir Google hizmetidir."
- Her cümle tek bir bilgi verir.
- Özne zamirle değil varlığın adıyla yazılır.
- Değer özelliğin türüne uyar: süre sorusuna süre, ücret sorusuna tutar ya da "ücretsiz" cevabı verilir.
Yapılandırılmış veri varlık tanımına ne katar?
Yapılandırılmış veri varlık, özellik ve değer üçlüsünü makinenin okuyacağı biçimde yazar. Google yapılandırılmış veriye giriş belgesinde bu işaretlemeyi sayfanın içeriğini anlamak için kullandığını söyler. Aynı belgeye göre Google işaretlemede geçen kişiler, kitaplar ya da şirketler hakkında da bilgi toplar. İşaretleme türlerini ve örnek kodu schema markup ile structured data yazımızda bulabilirsiniz.
Konu haritası nedir, nasıl çıkarılır?
Konu haritası bir sitenin ana konusu altındaki varlıkları, özellikleri ve sorguları sayfalara dağıtmak için çıkarılan içerik planıdır. İngilizcede topical map denir. Harita yazılar yazılmadan önce çıkarılır. Kurulumu altı adımdır:
- Ana varlığı ve sitenin amacını yazın. Koşu ayakkabısı satan bir sitede ana varlık koşu ayakkabısıdır, amaç satıştır. Haritaya giren her konu bu ikisine bağlanmalıdır.
- Sorguları toplayın. Kaynaklar Google'ın otomatik tamamlama önerileri, "Kullanıcılar şunları da sordu" kutusu, Search Console sorgu raporu ile anahtar kelime araçlarıdır. Toplama ve niyet belirleme yöntemini anahtar kelime analizi yazımızda anlattık.
- Sorguları varlıklara ve özelliklere ayırın. "Koşu ayakkabısı numara seçimi", "koşu ayakkabısı ömrü", "koşu ayakkabısı nasıl yıkanır" sorgularında varlık koşu ayakkabısıdır. Numara, ömür ile bakım bu varlığın özellikleridir.
- Her niyete tek sayfa atayın. Aynı niyeti taşıyan sorgular tek sayfada toplanır. Tek paragrafla cevaplanan özellik ayrı sayfa olmaz, ilgili sayfanın bir başlığı olur.
- Sayfaları çekirdek ve çevre olarak sıralayın. Çekirdek sayfalar ürüne ya da hizmete doğrudan bağlanan konulardır. Çevre sayfalar okuru çekirdeğe taşıyan bilgi konularıdır.
- Bağlantıları ve yayın sırasını belirleyin. Her sayfanın hangi sayfaya hangi link metniyle bağlanacağını haritaya yazın. Yayına çekirdek sayfalardan başlayın.
Haritanın çıktısı bir tablodur. Her satırda sayfanın adresi, ana varlığı, işlediği özellikler, hedef sorguları ile link vereceği sayfalar bulunur.
Semantik kelimeler nasıl bulunur?
Semantik kelimeler bir konunun ilk sayfa sonuçlarında tekrar tekrar geçen ilişkili terimlere ve varlık adlarına bakılarak bulunur. Üst sıradaki sayfaların ortak alt başlıkları, sonuç sayfasının altındaki ilgili aramalar ve müşterilerinizin satış görüşmesinde kullandığı ifadeler iyi kaynaklardır. Bulunan her terimi haritada bir varlığa ya da özelliğe bağlayın. Uzun kuyruklu sorgular çoğunlukla bir varlığın tek bir özelliğini sorar, bu yüzden haritada ayrı bir satır olur.
SEO araçlarının LSI kelime diye sunduğu listeler de aynı ilişkili terimlerdir. LSI ifadesi Google'ın sıralama sistemleri kılavuzunda hiç geçmez. Bu listeleri metne serpiştirilecek kelimeler olarak değil, eksik kalmış alt konuları gösteren bir ipucu olarak okuyun. Terimi doğal dille, cümlenin gerektirdiği yerde kullanın. Haritanın hedef, öncelik ve takvimle birlikte bir plana nasıl dönüştüğünü SEO stratejisini adım adım kurmayı anlattığımız yazıda ele aldık.
Semantik içerik ağı nedir, nasıl kurulur?
Semantik içerik ağı konu haritasındaki sayfaların yayınlanmış ve birbirine anlamlı linklerle bağlanmış halidir. Konu haritası plandır, semantik içerik ağı o planın sitedeki karşılığıdır. Ağdaki her sayfa tek bir ana niyeti karşılar. Sayfalar arasındaki her iç link iki konunun ilişkisini link metniyle söyler.
Ağın bilinen biçimi bir rehber sayfa ile ona bağlı konu sayfalarından oluşan kümedir. Bu yapıya konu kümesi, İngilizce kaynaklarda topic cluster denir. Kümenin kuruluşunu içerik kümeleme yazımızda anlattık. Semantik içerik ağı bu kümeye iki kural ekler. Aynı türden varlıklar aynı başlık düzeniyle işlenir. Bir varlığın tanımı bütün sayfalarda aynı kalır.
Topical authority yani konu otoritesi nedir?
Topical authority bir sitenin belirli bir konuyu bütün alt başlıklarıyla ve doğru bilgiyle işleyerek o konuda başvurulan kaynak sayılmasını anlatan bir SEO terimidir. Türkçede konu otoritesi denir. Google'ın sıralama sistemleri kılavuzunda genel web araması için bu adla bir sistem yer almaz.
Google'ın resmen anlattığı benzer adlı sistem haber sorguları içindir. Haber konusunun otoritesi yazısına göre sistem sağlık, politika ya da finans gibi uzmanlık isteyen alanlarda çalışır. Haber niteliğindeki sorgularda uzman kaynakları belirlemeye yardım eder. Öne çıkan sinyalleri kaynağın o konuda ne kadar bilindiği, özgün haberciliği ile itibarıdır.
Sıralama sistemleri kılavuzu sistemlerin sayfa düzeyinde çalıştığını belirtir. Site genelindeki sinyaller de sayfaları anlamaya katkı verir. Kılavuza göre site genelinde iyi sinyaller sitedeki her içeriğin üst sıralarda çıkacağı anlamına gelmez.
Konu otoritesini bu yüzden bir sıralama faktörü olarak değil, bir çalışma hedefi olarak ele alıyoruz. Hedef konuyu eksiksiz kapsamak, doğru yazmak ve yazanın yetkinliğini göstermektir. Yetkinliğin içerikte nasıl gösterildiğini deneyim, uzmanlık, otorite ile güvenilirlikten oluşan E-E-A-T ölçütlerini anlattığımız yazıda açıkladık.
Site odağı ve konu yarıçapı ne anlama gelir?
Site odağı ve konu yarıçapı, sızan Google belgelerinde bir sitenin ana konusuna ne kadar sadık kaldığını anlatan siteFocusScore ile siteRadius alanlarıdır. QualityAuthorityTopicEmbeddingsVersionedItem modülündeki açıklamaya göre siteFocusScore sitenin tek bir konuya ne kadar odaklandığını gösteren sayıdır. Konu yarıçapını tutan siteRadius alanı sayfa embedding'lerinin site embedding'inden ne kadar saptığını ölçer. Embedding bir metnin anlamını sayılarla gösteren vektördür. Modülde sıkıştırılmış embedding'leri tutan siteEmbedding ile açıklaması boş pageEmbedding alanları da var.
Aynı fikrin sorgu tarafını ABD Adalet Bakanlığının (DOJ) yayımladığı Pandu Nayak notu anlatır. Notta RankEmbed, sorgu ile belgeyi tek bir embedding uzayında temsil eden dual encoder modeli olarak geçer. Bu uzay sorgunun ve belgenin anlamsal özelliklerini öteki sinyallerle birlikte hesaba katar. Not modelin sık sorgularda kaliteli sonuç verip nadir sorgularda zorlanabildiğini yazar. Hakim Mehta'nın kararında aktarılan duruşma ifadesine göre sonraki sürüm RankEmbedBERT, dil anlamanın çok daha önemli olduğu uzun kuyruk sorgularında özellikle yardımcı oldu.
Google'ın faydalı içerik belgesi de sitenizin birincil bir amacı ya da odak konusu olup olmadığını sorar. Semantik çalışmada bunun üç karşılığı var:
- Her yeni sayfayı ana konu kümesine ve kümenin rehber sayfasına bağlayın.
- Konu dışı sayfayı ya gerçek bir köprüyle kümeye bağlayın ya da en yakın sayfayla birleştirip yönlendirin.
- Uzun kuyruk sayfalarında varlığı, özelliği ve değeri açık cümlelerle yazın.
Şemada bu alanlar için eşik, ağırlık ya da kullanım bilgisi yoktur. Google'ın sızıntıya resmi cevabı da bağlam dışı bilgiyle varsayım kurulmaması uyarısıydı. Shaun Anderson'a göre RankEmbedBERT gibi modeller sabit bir formül kullanmaz, girdi şemasına bakarak kararlarını çözemezsiniz. Bu iki alanı öteki kalite alanlarıyla birlikte sızıntıda öne çıkan sinyalleri topladığımız rehberde gösterdik.
Semantik SEO neden önemlidir?
Semantik SEO önemlidir çünkü arama sistemleri sorguyu sayfayla yalnız kelime üzerinden değil kavram üzerinden de eşleştirir. Çalışmanın siteye üç somut katkısı vardır:
- Görev dağılımı. Her niyetin tek bir sayfası olur, iki sayfa aynı sorguda yarışmaz.
- Sorgu çeşitliliği. Konuyu özellikleriyle işleyen sayfa, kelimeleri farklı yazılmış sorgularla da eşleşebilir.
- Alıntılanabilir metin. Öznesi açık, tek bilgi taşıyan cümle bağlamından koparıldığında da doğru kalır.
Üçüncü katkı yapay zeka cevapları için de geçerlidir. Yapay zeka sistemlerinin kaynak seçimini üretken motor optimizasyonu rehberimizde anlattık.
Anahtar kelime odaklı SEO ile semantik SEO arasındaki fark nedir?
Anahtar kelime odaklı SEO tek bir sorguyu tek bir sayfayla eşleştirir, semantik SEO ise bir konuyu varlıklarıyla birlikte bir sayfa grubuna dağıtır. Türkçe kaynaklarda anahtar kelime odaklı yaklaşım klasik SEO adıyla da geçer. İki yaklaşım birbirinin alternatifi değildir. Semantik çalışma da sorgu verisiyle başlar. Aşağıdaki tablo farkı altı ölçütte gösterir.
| Ölçüt | Anahtar kelime odaklı SEO | Semantik SEO |
|---|---|---|
| Planlama birimi | Tek anahtar kelime | Konu, varlık ve varlığın özellikleri |
| Sayfa kararı | Her kelime varyantına ayrı sayfa | Aynı niyete tek sayfa |
| Yazım biçimi | Kelimeyi belirli sıklıkta tekrar etmek | Varlığı, özelliği ve değeri açık cümleyle vermek |
| Başlıklar | Kelimenin varyantları | Okurun konu hakkında sorduğu sorular |
| İç link | Hedef kelimeyi tekrar eden link metni | İki konunun ilişkisini söyleyen link metni |
| Ölçüm | Tek kelimenin sırası | Sayfa grubunun toplam gösterimi ile sorgu çeşitliliği |
Konu haritası ile içerik ağında en sık hangi hatalar yapılır?
Konu haritası ile içerik ağında en sık yapılan hata varlık adlarını metne doldurmayı semantik çalışma saymaktır. Varlık adlarını art arda sıralamak anahtar kelime doldurmanın başka bir biçimidir. Denetimlerde karşılaştığımız diğer dört hata şunlardır:
- Aynı niyeti taşıyan sorgulara iki ayrı sayfa açmak
- Bir kavrama sayfadan sayfaya farklı ad vermek, tanımını değiştirmek
- Sayfada görünmeyen bilgiyi yapılandırılmış veriye yazmak
- Sitenin ana konusuyla bağı olmayan konulara sayfa açmak
Semantik içerik ağının etkisi nasıl ölçülür?
Semantik içerik ağının etkisi tek bir kelimenin sırasıyla değil, konuya ait sayfa grubunun Search Console verisiyle ölçülür. Performans raporunda sayfa filtresiyle grubun ortak adres kalıbını seçin. Ardından üç göstergeye bakın:
- Toplam gösterim ile tıklama. Sayfa grubunun konudaki görünürlüğünü verir.
- Sorgu sayısı. Grubun gösterim aldığı farklı sorguların sayısıdır.
- Sorgu başına sayfa. Aynı sorguda iki sayfa gösterim alıyorsa görev dağılımını yeniden kontrol edin.
Karşılaştırmayı yayından önceki eşit uzunlukta bir dönemle yapın. Yapılandırılmış veriyi Zengin Sonuçlar Testi ile doğrulayın. Sonucun ne zaman görüleceği sitenin büyüklüğüne ve konudaki rekabete göre değişir.
Konu haritasının ilk parçası olan kelime ile sayfa eşleştirme tablosunu müşterilerimiz için çalışmanın ilk ayında çıkarıyoruz. Tablonun hangi belgelerle birlikte teslim edildiğini aylık SEO çalışmamızın kapsamını anlattığımız sayfada bulabilirsiniz.