Google algoritmalarının tarihçesi ve evrimi

Google algoritmaları arama sonuçlarını sıralamak için birlikte çalışan çok sayıda sistemden oluşur. İlk sistem PageRank bağlantıları sayıyordu. Panda içerik kalitesini, Penguin link spamini hedefledi. Hummingbird, RankBrain ve BERT ise sorgunun anlamını çözmeye odaklandı. 2026'da bu sistemlerin çoğu çekirdek algoritmanın parçasıdır ve büyük değişiklikler core update'lerle gelir.

Google algoritması tek bir formül mü?

Hayır. Google algoritması tek bir formül değil, her aramada birlikte çalışan sıralama sistemlerinin genel adıdır. Google hangi sistemlerin hala kullanıldığını, hangilerinin emekliye ayrıldığını sıralama sistemleri rehberinde listeler. Süreç üç aşamada ilerler. Googlebot sayfaları tarar, Google içeriği dizine ekler ve bir sorgu geldiğinde dizindeki sayfalar yüzlerce sinyale göre sıralanır. İlk iki aşamayı tarama ile dizine ekleme kavramlarını anlattığımız yazıda ayrıca ele aldık.

Hangi Google algoritması ne zaman geldi, bugün ne durumda?

Aşağıdaki tablo her sistemin hangi sorunu çözmek için geldiğini ve 2026'daki durumunu özetler. Yıllar ilk yayın tarihidir.

Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

PageRank bağlantıları neden oy gibi saydı?

PageRank bağlantıları oy gibi saydı, çünkü bir sayfaya verilen link o sayfanın başka siteler tarafından önerildiğini gösteriyordu. Sistem oyu veren sayfanın kendi değerini de hesaba katar. Larry Page ile Sergey Brin bu yöntemi 1990'ların sonunda Stanford'da geliştirdi. Güçlü bir sayfadan gelen tek link, zayıf sayfalardan gelen onlarca linkten daha değerli olabiliyordu.

Yöntem kısa sürede istismar edildi. Link çiftlikleri, satın alınan linkler ve yorum spamı PageRank'i şişirmek için kullanıldı. Google araç çubuğunda gösterilen herkese açık PageRank puanını 2016'da kaldırdı. Bağlantı analizi yine de sıralamanın bir parçası olarak kalıyor. Bağlantının bugünkü rolünü backlink'in SEO'daki yeri üzerine yazdığımız yazıda açtık.

Panda düşük kaliteli içeriği nasıl ayıkladı?

Panda Şubat 2011'de ince, kopya ya da reklamla boğulmuş içerik barındıran siteleri sıralamada geri itmek için devreye girdi. İlk dalgada en çok içerik çiftlikleri etkilendi. Panda tek tek sayfalar yerine site geneline bir kalite değerlendirmesi uyguladığı için zayıf sayfalar iyi sayfaları da aşağı çekebiliyordu.

Google 2015'te Panda'yı çekirdek sıralama sistemlerine kattı. Artık ayrı bir Panda güncellemesi duyurulmuyor. İçerik kalitesi değerlendirmesi core update'lerin içinde sürüyor. Ayrıntıları Panda algoritmasının nasıl çalıştığını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

Penguin link spamine nasıl karşılık verdi?

Penguin Nisan 2012'de satın alınmış, ağlardan üretilmiş ya da aşırı anahtar kelimeli anchor taşıyan linklerle sıralama kazanan siteleri hedef aldı. İlk sürümler dönemsel çalışıyordu. Etkilenen bir site temizlik yapsa bile bir sonraki Penguin yenilemesini aylarca bekleyebiliyordu.

Eylül 2016'daki Penguin 4.0 ile sistem gerçek zamanlı hale geldi ve çekirdek algoritmaya katıldı. Penguin o tarihten beri spam linkleri değersizleştiriyor, yani bütün siteyi aşağı çekmek yerine o linklerin etkisini yok sayıyor. Penguin algoritması yazısında bu değişikliğin link temizliğine etkisini anlattık.

Hummingbird aramayı kelimeden anlama nasıl taşıdı?

Hummingbird 2013'te Google'ın çekirdek algoritmasını baştan yazan güncellemedir. Ağustos 2013'te devreye girdi, Eylül'de duyuruldu. Amaç sorgudaki kelimeleri tek tek eşleştirmek yerine sorgunun bütününü anlamaktı. Konuşur gibi yazılan uzun sorgular bu dönemde daha iyi karşılanmaya başladı.

Hummingbird tek başına bir ceza ya da ödül sistemi değildi. Sonraki anlam sistemlerinin zeminini hazırladı. Hummingbird algoritması yazısında içerik yazımına yansımasını ele aldık.

Pigeon ile Mobilegeddon yerel ve mobil aramayı nasıl değiştirdi?

Pigeon Temmuz 2014'te ABD'deki yerel arama sonuçlarını klasik web sıralama sinyallerine daha sıkı bağladı. Adı Google'dan değil SEO basınından geldi. Aynı yılın sonunda İngiltere, Kanada ile Avustralya'ya genişledi. Yerel sıralamanın bugünkü mantığını Pigeon algoritması yazısında anlattık.

Mobilegeddon 21 Nisan 2015'te mobil aramalarda mobil uyumlu sayfalara avantaj sağladı. Etki sayfa bazındaydı ve yalnız mobil sonuçları kapsıyordu. Sonraki yıllarda Google mobil öncelikli dizine eklemeye geçti. Google artık sitelerin mobil sürümünü tarayıp dizine ekliyor. Google 2021'deki sayfa deneyimi güncellemesiyle Core Web Vitals ölçümlerini de sıralama sinyallerine ekledi. Mobilegeddon güncellemesinin bugünkü karşılığını ayrı yazıda ele aldık.

RankBrain ile BERT sorguları nasıl anlamaya başladı?

RankBrain Google'ın sıralamada kullandığını açıkladığı ilk makine öğrenmesi sistemidir. Google bu sistemi 2015'te duyurdu. Görevi kelimelerin kavramlarla ilişkisini kurmaktır. En çok daha önce hiç yazılmamış sorgularda işe yarar. Google'ın açıkladığına göre her gün gelen sorguların yaklaşık yüzde 15'i daha önce hiç aranmamış sorgulardır.

BERT Ekim 2019'da İngilizce aramalarda devreye girdi, Aralık 2019'da 70'ten fazla dile yayıldı. Bir kelimeyi sağındaki ve solundaki kelimelerle birlikte okur. "İstanbul'dan Ankara'ya" ile "Ankara'dan İstanbul'a" arasındaki yön farkı gibi küçük eklerin taşıdığı anlam, BERT'in çözmeye çalıştığı sorundur. İki sistem de hala kullanılıyor. Ayrıntılar RankBrain'in çalışma mantığı ile BERT algoritması yazılarında.

Medic güncellemesi yalnız sağlık sitelerini mi etkiledi?

Hayır. Medic güncellemesi yalnız sağlık sitelerini etkilemedi. Ağustos 2018'deki güncelleme geniş kapsamlı bir core update'ti. "Medic" adını sağlık sitelerinde sert dalgalanma gözlemleyen SEO topluluğu verdi. Google güncellemenin belirli bir sektörü hedeflemediğini açıkladı.

Sağlık ve finans gibi hayatı etkileyen konularda güven sinyalleri yine de daha ağır basar. Google'ın kalite değerlendirici yönergelerindeki E-A-T kavramına Aralık 2022'de deneyim eklendi ve kavram E-E-A-T ilkelerine dönüştü.

Core update'ler ve helpful content sistemi bugün nasıl işliyor?

Core update Google'ın çekirdek sıralama sistemlerinde yaptığı geniş kapsamlı değişikliktir ve yılda birkaç kez yayınlanır. Google bunları Search Status Dashboard'da duyurur. Yayılma birkaç hafta sürebilir. Güncelleme belirli bir siteyi hedeflemez, içeriğin nasıl değerlendirildiğini yeniden ayarlar.

Ağustos 2022'de gelen helpful content sistemi okura değer katmayan, arama motoru için üretilmiş içeriği hedefliyordu. Google Mart 2024 core update'iyle bu sistemi de çekirdek sıralama sistemlerine kattı. Aynı dönemde ölçekli içerik istismarı, site itibarı istismarı ile süresi dolmuş alan adı istismarı spam politikalarına eklendi. 2026'da bir düşüşü "Panda'ya takıldım" ya da "helpful content cezası aldım" diye açıklamak çoğu zaman yanlış teşhistir. Bakılması gereken sitenin genel kalite sinyalleridir.

AI Overviews arama sonuçlarında neyi değiştirdi?

AI Overviews bir sıralama algoritması değil, sonuç sayfasının üstünde yapay zeka ile üretilen bir özet katmanıdır. Google bu özelliği Search Generative Experience (SGE) adıyla test etti. Mayıs 2024'te AI Overviews adıyla ABD'de yayına aldı, ardından diğer ülkelere genişletti. Özet dizindeki sayfalardan beslenir ve kaynak linkleri gösterir. Bazı bilgi sorgularında kullanıcı cevabı özette bulduğu için tıklama davranışı değişir. Bu konuyu yapay zekanın SEO üzerindeki etkisi yazısında açtık.

Bir güncellemenin sitenizi etkilediğini nasıl anlarsınız?

En güvenilir yol Search Console'daki trafik değişimini güncellemenin tarihleriyle karşılaştırmaktır. Biz bir düşüşü incelerken şu sırayı izliyoruz:

1. Search Status Dashboard'dan güncellemenin başlangıç ve bitiş tarihini alın.
2. Yayılma bittikten sonra en az bir hafta bekleyin. Ardından aynı uzunluktaki önceki dönemle karşılaştırın.
3. Performans raporunda düşüşün tüm siteye mi, belirli sayfa gruplarına mı yayıldığına bakın.
4. Sıralaması düşen sorgularda artık hangi sayfaların öne çıktığını inceleyin. Rakip sayfanın soruyu neden daha iyi cevapladığı düşüşün sebebini gösterebilir.
5. Elle işlem raporunu ayrıca kontrol edin. Elle işlem algoritma etkisi değildir, Search Console'da bildirim olarak görünür.

Bu raporların nerede olduğunu ve nasıl filtreleneceğini Search Console kullanım rehberimizde adım adım gösterdik.

Güncelleme sonrası en sık hangi hatalar yapılıyor?

En sık hata yayılma bitmeden alınan aceleci kararlardır. Denetimlerde en çok karşılaştığımız durumlar şunlar:

• Sıralamalar günlük oynarken toplu değişiklik yapmak. Hangi adımın işe yaradığını anlamak imkansızlaşır.
• Düşüşü eski bir algoritma adına bağlamak. Panda ile Penguin artık ayrı güncelleme olarak yayınlanmıyor.
• Toplu içerik silmek. Zayıf sayfaları birleştirmek ya da iyileştirmek çoğu durumda daha güvenli yoldur.
• Her düşüşte disavow dosyasına sarılmak. Google spam linklerin çoğunu zaten yok sayar. Disavow daha çok elle işlem riski ya da bilinen link satın alımı varsa anlamlıdır.
• Yalnız sıralama takibine bakmak. Gösterim, tıklama ile dönüşüm birlikte okunmalıdır.
• Toparlanmayı hemen beklemek. Google bazı iyileşmelerin bir sonraki core update'e kadar tam görünmeyebileceğini belirtiyor.

Algoritma tarihine bakınca yön pek değişmiyor: Google her adımda okurun sorusunu daha iyi cevaplayan sayfayı bulmaya çalıştı. Bir güncellemeden sonra trafiğinizin neden değiştiğini veriyle çözmek isterseniz SEO danışmanlığı ekibimiz Search Console verilerinizi ve içerik envanterinizi birlikte inceleyebilir.